Hayvan Çiftliği | George Orwell

Her ne kadar hayvanlar tarafından yönetilen bir çiftlik söz konusu olsa da Orwell’in Stalin’i ve onun dönemini eleştirdiği kabul edilir. Dünya edebiyatında hatırı sayılır bir başarısı olan kitap hep en çok satanlar listelerine girmeyi başarmış hem de Orwell’in masalsı dili ile geniş bir okuyucu kitlesi edinmişti.

“Bütün hayvanlar eşittir ama bazı hayvanlar öbürlerinden daha eşittir. “

Olaylar, Jones isimli çiftçinin çiftliğinde başlar. Hayvanların kötü şartlarda yaşamaktadır ve ayaklanma olur. Jones hayvanlar tarafından kovulur. Çiftliğin ismi “Hayvan Çiftliği” olarak değişir. Domuzların öncülüğünde başlayan bu ayaklanma sonucunda yönetim kadrosu da domuzlardan oluşması kaçınılmazdır. “Herkes eşittir” düsturu ile yola çıkan yönetim zaman içinde eski baskıcı döneme dönüşür. İşte bu dönüşümün trajik hikayesidir, Hayvan Çiftliği.

Orwell’in net bir şekilde Stalin’i eleştirdiğini söylemiştik. Kitaptaki karakterlerden biraz bahsedebiliriz. Napoleon adlı domuz Stalin’i temsil eder ve ayaklanmanın başıdır. Kitap, Napoleon’un iktidarın tek sahibi olma hikayesidir.

Snowball isimli domuz, Napoleon ile yol arkadaşıdır ve Troçki’yi simgeler. Devrime bağlıdır ve doğru anlamda gelişmesi için çabalar. Napoleon ile iktidar mücadelesi vermesine rağmen sürgün edilmekten kurtulamaz.

Squealer,Napoleon’un sözcüsüolan domuzdur ve Stalin dönemindeki Pravda gazetesinin simgesidir. Söz oyunlarında çok iyidir ve halkı kandırma görevi edinmiştir.

Boxer çiftliğin çalışkan ve güçlü atıdır. Proleterya sınıfının temsilcisidir. Sorgulama yapmaz, iktidarı ölümü pahasına savunur. Aynı zamanda Çin’deki Boxer Ayaklanması’na da göndermedir.

Benjamin, yaşlı eşeğimiz. Yaşlı kuşağın temsilcisidir. Etliye sütlüye karışmamayı tercih eder. Hiç bir yeniliğin fayda getirmeyeceğini düşünür, “her şey eskiye döner” der. Haklı çıkması tam bir trajedidir.

Moses, ajan kargadır. Kiliseyi temsil ettiği düşünülür. Sürekli öldükten sonra gidilecek olan “Şeker Kaplı Dağlar’dan” bahseder.

Muriel okuma bilen bilgili keçidir. Yöneticilere eleştiri yöneltebilecek kadar kendini eğitmiş olan işçi kesimini simgeler. Fakat inancı yoktur ve iktidara karşı çıkmaz.

Jones, kitapta çiftliğin eski sahibi olan insandır. Gerçek hayattaki çarlık dönemi hatta Çar II. Nikola’yı temsil ettiği kabul edilir.

Köpekler, KGB’yi (Sovyet Gizli Servisi) ve Satlin’in korumalarını simgelerler. Napoleon onları özel olarak eğitmiş ve Snowball’ın sürgüne gönderilmesinde büyük rol oynamışlardır.

Orwell’in dört ayda yazdığı bu Stalin dönemi sosyalizm eleştirisi, ünlü romanı 1984’ün temelidir. 1984’te, daha acımasız ve sert bir dil kullanmasına karşın burada daha masalsı ve üstü kapalı bir anlatımı tercih etmiştir.

Orwell diyorki: “Önemli olan yaşamak değildir, başarmak hiç değildir. Önemli olan insan kalmayı bilmektir.” Sonuçta insanlar tarafından yönetilen insanların yaşadığı bir toplumda yönetim sisteminin adının ne olduğu önemli değildir. İktidarı elinde tutanın güç istenci törpülenemediği müddetçe insanlık kazanamaz.

Sözlerimizi romanın başında geçen ve devrimin fikir babası olan ama devrimi göremeden ölen Koca Reis’in söyledikleri ile bitirelim:


“Evet yoldaşlar, yaşadığımız hayat nasıl bir hayattır? Açıkça söylemekten korkmayalım: Şu kısa ömrümüz yoksulluk içinde, sabahtan akşama kadar uğraşıp didinmekle geçiyor. Dünyaya geldikten sonra yaşamamıza yetecek kadar yiyecek verirler; ayakta kalanlarımızı canı çıkana kadar çalıştırırlar; işlerine yaramaz duruma geldiğimizde de korkunç bir acımasızlıkla boğazlarlar. İngiltere’de, bir yaşına geldikten sonra, hiçbir hayvan mutluluk nedir bilmez, hiçbir hayvan dinlenip eğlenemez. İngiltere’de hiçbir hayvan özgür değildir. Hayatımız sefillikten, kölelikten başka nedir ki! İşte, tüm
çıplaklığıyla gerçek budur.”

Rahatlıkla okunabilecek, akıcı ve masalsı bir dile sahip, güzel bir kitap olarak, özellikle 15-16 yaş üstü tarafından mutlaka okunması gerekiyor. Hatta yaş ilerledikçe, fikirler oturduğu, hayata bakışın değiştiği dönemlerde tekrar okunursa farklı lezzette bir eser. İyi okumalar.

Barış, Mayıs 2022

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göster
Gizle